Yo‘ldagi Nur

Yo‘ldan keyin nur paydo bo‘ladi, lekin muhimi shuki, u to‘liq yoritish sifatida kelmaydi. Qorong‘u tunda bitta uchqun chaqnaydi. Bu juda kichik yorug‘lik manbai. U butun marshrutni ko‘rsatmaydi va zulmatni bekor qilmaydi. Men uchun bunda ma’naviy tajribaning aniq o‘lchovi bor: ko‘pincha inson butun hayot haqidagi javobni emas, faqat navbatdagi bir qadamni qo‘yish uchun yetarli yorug‘likni oladi.

Shuning uchun nomda men uchun asosiysi shunchaki Nur emas, balki Yo‘ldagi Nur - aynan yo‘ldagi nur. U harakatda mavjud. Uni topilgan bilim sifatida tokchaga qo‘ya olmayman. U yetaklaydi, chaqiradi, ichimda ochiladi. Eng muhimi, u Ism bilan bog‘liq: «Isming meni chaqirdi». Bu yerda chaqiriq shaxsiy bo‘lib qoladi. Bu endi mavhum energiya ham, nomsiz «ruhiyat» ham emas. Qo‘shiqda murojaat bor, Sen bor va aynan shu murojaat yurakni yo‘lga chiqaradi.

Nurning Qur’oniy timsoli bunga juda chuqur fon beradi. 24:35 oyatida Alloh osmonlar va yerning Nuri deb atalgan, ta’rifning o‘zi esa chiroq, toqcha, shaffoflik va «nur ustiga nur» atrofida qurilgan. Qo‘shiq bu oyatning tafsiri deb da’vo qilmoqchi emasman. Ammo tillar qarindoshligini ko‘rish men uchun muhim: nur bu yerda shunchaki narsalarni ko‘rinadigan qilmaydi, u yo‘l-yo‘riq va hozirlik timsoliga aylanadi. Tasavvufiy o‘qishda bu mavzu tabiiy ravishda yurakka ko‘chadi - ichki makon nurni qabul qila oladigan bo‘lishiga.

Naqshbandiya an’anasida nur yonida zikr ayniqsa muhim. Keyinchalik Naqshband nomi yurakda doimiy sokin yod etish bilan mustahkamlangan Ilohiy Ismning «naqshi» deb talqin qilingan. Tarixiy jihatdan bu ism uchun keyingi izoh va men uni so‘zma-so‘z etimologiya qilmoqchi emasman. Ammo timsol sifatida u mening satrim bilan hayratlanarli darajada hamohang: Ism shunchaki aytilmaydi - u yurakni chaqiradi va unda iz qoldiradi.

Keyin albomdagi birinchi chinakam radikal burilish sodir bo‘ladi: «men unda o‘zimni yo‘qotdim va seni topdim». Avval yo‘lovchiga yordam bo‘lib tuyuladigan nur oxir-oqibat yo‘lovchining o‘zini o‘zgartiradi. Men uchun bu «nurlanish» g‘oyasidan muhimroq. Nurlanishni yangi axborot sifatida tasavvur qilish oson: bilmasdim - endi bilaman. Bu yerda hammasi boshqacha. Men o‘zimni his qilishning avvalgi shaklini yo‘qotaman. Tasavvufiy fano so‘zi tajribaning shu sohasini atashga yordam beradi, agar uning ehtiyotkor ma’nosini eslasak: gap jismoniy yo‘qolish yoki yo‘qlik kulti haqida emas, o‘zini markaz hisoblashga o‘rgangan o‘zboshimcha egoning zaiflashuvi haqida.

Shundan so‘ng izlarimni shamol olib ketishi menga juda yoqadi. Iz - hozirlik isboti: men shu yerda edim, shu yo‘lni bosib o‘tdim. Qo‘shiqda isbotga bo‘lgan bu ehtiyoj ham yo‘qola boshlaydi. Chaqiriq qanchalik kuchli bo‘lsa, ma’naviy harakatni yutuqlar tarjimai holiga aylantirishga shunchalik kam xohish qoladi. Menimcha, bu juda sog‘lom fikr: haqiqiy yaqinlik insonni Haqiqatning egasi qilmaydi.

Yo‘ldagi Nur oxirida deyarli sekin ikki so‘z paydo bo‘ladi, ular keyinroq alohida kompozitsiyalarga aylanadi: «sukunat, nafas - ichimda». Men uchun bu albomning eng chiroyli yashirin o‘tishlaridan biri. Nur yo‘l qayoqqa borishini allaqachon ko‘rsatmoqda: faqat oldinga emas, ichkariga ham. Tun do‘st bo‘lishidan oldin, men har bir nafas ichida allaqachon sodir bo‘layotgan narsani eshitishni o‘rganishim kerak.